LinkedIn

Voor collegiale ondersteuning zijn goede mensen nodig én een goede organisatie

Het belang van georganiseerde collegiale ondersteuning | Interview met Pleuni Corton

 

Pleuni Corton is sinds 2024 senior crisisadviseur bij ARQ IVP. Ze houdt zich hierbij onder andere bezig met het thema opvang en nazorg. Daarvoor werkte ze bij Defensie, waar ze zich 20 jaar inzette voor het vormgeven, trainen en coördineren van collegiale ondersteuning. Pleuni vertelt over het belang van een Team Collegiale Ondersteuning en welke valkuilen zij ziet bij het opzetten hiervan. ‘Collega’s staan met de poten in dezelfde klei. Zij begrijpen wat je hebt meegemaakt.’

Wat is het belang van een TCO?

We weten dat na een ingrijpende gebeurtenis de sociale steun van de nabije kring, dus mensen die dichtbij staan, belangrijk is. En daarin is een speciale rol weggelegd voor collega’s. Zij begrijpen wat je hebt meegemaakt. Ze staan met de poten in dezelfde klei. Die weten hoe het is om bijvoorbeeld een reanimatie te doen. Uit onderzoeken blijkt ook dat mensen liever met collega’s praten dan met een hulpverlener.

Dan is het goed als collega’s – de collegiaal ondersteuners - weten wat nou wel en juist niet handig is om te zeggen na een ingrijpende gebeurtenis. Daarvoor zijn er trainingen, waarin ze leren hoe goede opvang en nazorg eruitziet.

Welke valkuilen zie je in het opzetten van collegiale ondersteuning?

Alleen zo’n training voor de collegiale ondersteuners is niet genoeg. Binnen de organisatie moet nagedacht worden over inrichting en randvoorwaarden van een TCO. Hoe werf en selecteer je de juiste mensen voor deze taak? Wanneer wordt het TCO ingezet en waarvoor? Het gaat dan om werkgerelateerde incidenten, en niet over problemen thuis. En hoe worden de collegiaal ondersteuners op de hoogte gebracht als een collega betrokken was bij een ingrijpende gebeurtenis?

Voor een TCO moet je dus van alles organiseren en faciliteren. Dat kan op allerlei verschillende manieren – als er maar aandacht voor is. Anders zien we vaak dat een TCO met alle enthousiasme en goede bedoelingen begint, maar vervolgens niet echt van de grond komt. En dat is zonde.

Wat wil je een organisatie over het opzetten van een TCO meegeven?

Het is vooral belangrijk om draagvlak te creëren. Leidinggevenden moeten het belang inzien van het TCO en dat ook uitdragen naar hun medewerkers. Dat zij hun mensen informeren over het TCO en wanneer je er terecht kunt. En dat ze  het belang van het TCO niet gaan bagatelliseren. Het gaat erom dat de organisatie uitdraagt een goede werkgever te willen zijn. En een TCO past daarbij.

Dat draagvlak en de bekendheid moeten er ook zijn bij medewerkers.  Zij moeten weten waar ze terecht kunnen en waarvoor. Hierbij helpt het om nieuwe medewerkers direct te informeren over het bestaan van het TCO en wanneer deze in actie komt of benaderd kan worden.

Het is verder belangrijk dat de gesprekken met het TCO echt vertrouwelijk zijn. Collegiaal ondersteuners moeten niet de inhoud van het gesprek doorgeven aan een leidinggevende. Het gaat erom een luisterend oor te bieden, de veerkracht van de collega’s aan te spreken en ze indien nodig te adviseren  aanvullende hulp te zoeken. En als een TCO goed is ingebed in de organisatie, kan deze een prominente plek innemen in het systeem: ze kunnen algemene signalen, trends en ontwikkelingen - en dus geen individuele casussen - inbrengen in overleg met HR, leidinggevenden of arbofunctionarissen.

Tenslotte is het nodig om iets in te richten voor de collegiale ondersteuners zelf. Ze voeren een heleboel aangrijpende gesprekken. Wie zorgt er voor hen? Dat kan in de vorm van intervisie of bijscholing, waarin ze casussen met elkaar kunnen bespreken. En ze moeten iemand hebben waar ze naartoe kunnen met al hun vragen en die hun werkzaamheden coördineert. Daarom hebben veel organisaties met een goed werkend TCO ook altijd een TCO-coördinator.

Kortom: bij een TCO komt dus echt meer kijken dan alleen de TCO’ers opleiden. Je hebt goede mensen nodig én een goede organisatie. Het is essentieel als er een HR-adviseur, directeur, beleidsmedewerker of iemand anders binnen de organisatie de verantwoordelijkheid neemt voor dit thema t. Deze persoon kan, eventueel met het TCO-ers, beleid ontwikkelen en het goed inbedden in de organisatie.

Voor organisaties die net starten met een TCO, of waar het TCO vastloopt, hebben we een training gemaakt. In deze training Van plan naar praktijk: het opzetten van een bedrijfsopvangteam nemen we deelnemers mee in alle beslissingen die je moet maken als je een TCO start en geven we adviezen en handreikingen.